‘Mất văn hóa dễ dẫn tới mất nước’

Mặc dù có một số chi tiết được nói hơi quá và khó kiểm chứng, nhưng bài viết của tác giả Đào Tiến Thi đăng trên website BBC là rất đáng đọc vì đã đề cập đến thực trạng đáng báo động của người dân Việt chúng ta: Nhậu quên trời đất.

Từ thành thị đến nông thôn, bất kể lễ tết hay ngày thường, bất cứ giờ nào, ở đâu, bạn cũng dễ dàng tìm thấy những hội nhậu. Người nghèo thì nhậu rượu nút lá chuối nấu bằng men Trung Quốc; người giàu thì nhậu bia Tiệp, bia Đức nhập khẩu. Báo Đất Việt cho biết: Theo Tổ chức nghiên cứu thị trường Eurowatch, năm 2012, người Việt Nam đã thỏa cơn khát lên đến 3 tỷ lít bia, quy ra tiền khoảng 3 tỷ USD. Lượng bia 1 người Việt trung bình uống 1 năm là 32 lít. Với khả năng uống bia trên, người Việt tự hào lọt vào top số một của khu vực ASEAN và thứ ba châu Á, chỉ sau Trung Quốc và Nhật. Với đà uống rượu này, số người bệnh ung thư và bệnh tâm thần mỗi ngày một nhiều. Cũng có một số người cảm thấy nguyên nhân từ rượu nhưng điều đó cũng chẳng ảnh hưởng gì đến các cuộc vui tràn cung mây. Riêng quê tôi, mỗi lần gọi điện về đều nghe bố mẹ kể là trong xóm vừa có ông nọ, anh kia đi uống rượu về và lăn ra… chết!! Toàn thanh niên, lao động chính cả…

Web Nhà Kua xin chia sẻ một phần bài viết trên (một số nội dung không phù hợp bị lược bỏ) để mọi người cùng suy ngẫm.

Đào Tiến Thi

Bài thể hiện quan điểm riêng của tác giả Đào Tiến Thi từ Hà Nội và đã được đăng trên trang Diễn Đàn Forum ra ở Paris, Pháp. BBC đăng lại với sự đồng ý của Diễn đàn Forum.

Vào những dịp cuối năm và đầu năm, tôi thường có những việc phải về quê, nhân đó mà chứng kiến hoặc nghe kể biết bao cảnh “xuống” (theo cách nói của Tản Đà) ở xã hội làng quê truyền thống.

Ngoài những sự tranh giành, chém giết mà báo chí thường nêu, tôi thấy hiện tượng này mới thực sự đáng lo ngại: ăn nhậu và vui tràn cung mây đến phát sợ. Có thể kể một số biểu hiện sau:

Đám ma, đám cưới, khao thọ, giỗ chạp mỗi ngày một to, thủ tục mỗi ngày một rườm rà và thêm những biến tướng mới.

Ví dụ đám ma kéo dài thêm thời gian quàn thi thể người chết để làm được nhiều các trò cúng tế; đám cưới thì cưới hai lần cho những người sinh vào các năm Đinh, Nhâm, Quý, để tránh phải đi ‘hai lần đò’.

Ngày càng có thêm các cuộc gặp gỡ để ăn nhậu: hội đồng niên, hội đồng ngũ, hội những gia đình ba con, năm con…Có gia đình riêng mùa cưới hỏi giỗ chạp năm nay đã phải bán đi bảy tạ thóc để chi cho việc đi ăn cỗ.

Nhậu
Kiểu uống nhâm nhi của các cụ xưa đã được thay bằng kiểu ‘nốc’ rượu

Lượng rượu, bia uống mỗi ngày một nhiều. Kiểu uống nhâm nhi của các cụ xưa gần như không còn nữa.

Thay vào đó là kiểu ‘nốc’ rượu: nốc chúc nhau tại mâm rồi lại mỗi người lần lượt cầm cái chén đi chúc các mâm, đều uống theo cách ‘nốc’ một phát, một chén rồi bắt tay – cái tay dính lem nhem thức ăn. Chúc một vòng, rồi lại vòng nữa, vòng nữa…

Số người bệnh ung thư và bệnh tâm thần mỗi ngày một nhiều. Cũng có một số người cảm thấy nguyên nhân từ rượu nhưng điều đó cũng chẳng ảnh hưởng gì đến các cuộc vui tràn cung mây.

Trong mâm rượu người ta gần như không nói chuyện chính trị – xã hội như ngày trước, mà chỉ nói những chuyện lên chức lên ‘lon’, chuyện về các ‘con xe’, ‘con di động’… Rồi thì thơ phú tuôn ra rào rào trong các cuộc gặp gỡ này.

Những hiện tượng trên diễn ra một cách tự phát. Một số người cũng thấy chướng vì vừa tốn kém tiền của và thời giờ lại vừa lố bịch.

Nhưng chẳng ai dại mà chống lại dòng nước lũ này. Có người chê trách nhà khác là xa hoa, rởm đời, nhưng đến lượt nhà mình lại làm như vậy, có khi còn hơn.

Những điều kể trên, trước mắt, nó làm người dân hoang tưởng rằng cuộc sống đang ‘nở hoa’, đang ngày càng thịnh vượng, từ đó quên đi các chuyện bức xúc, vô lý, khổ đau có thật.

Và nhất là nó làm người ta bận rộn, đam mê việc làng đến quên đi việc nước. Dân quê vốn thiết thực.

Mất gốc và bại hoại

Đầu óc họ còn lúc nào mà để ý chuyện biển đảo của đất nước đang ngày càng bị đe doạ nữa. Còn về lâu dài, nó làm cho con người Việt Nam dần dần mất gốc và bại hoại cả thể xác lẫn tinh thần.

Đến thời điểm nào đó, nhà cầm quyền Bắc Kinh có thể thò tay mà nhúp nước Việt Nam dễ dàng.

Điều lạ là những việc như thế ngày trước (thời bao cấp, thời nguyên vẹn tính chất XHCN) chính quyền, đoàn thể can thiệp rất sát sao.

Chính quyền thậm chí còn cấm ăn uống trong các đám cưới. Đám nào cố tình, có khi dân quân đến tịch thu cả rượu thịt đã bày ra mâm.

Nhưng ngày nay các hiện tượng xuống cấp văn hoá trên lại được buông, được làm ngơ, được coi là ‘bình thường’.

Quan niệm sai? Sự vô trách nhiệm? Hay còn có gì đó thuộc bề sâu của vấn đề còn ẩn khuất?

Xin kể thêm mấy câu chuyện để chúng ta cùng suy nghĩ.

Mới đây trong một cuộc liên hoan, tôi ngồi cùng một vị cựu quan chức, người ta hỏi sao ông ngoài bảy mươi mà trông lại tráng kiện hơn trước, thì ông ấy nói rằng, do ông tập Pháp Luân Công.

Khi ngà ngà say, ông ấy bảo:

“Các vị biết vì sao Trung Quốc nó cấm Pháp Luân Công không? Là vì Pháp Luân Công làm cho con người khoẻ mạnh, cường tráng, tinh thần minh mẫn. Người ta sẽ rủ nhau theo hết Pháp Luân Công. Tập Cận Bình có lần nói rằng Pháp Luân Công tranh hết quần chúng của Đảng là vì thế.”

Mới đây TP Hà Nội chủ trương cho bắn pháo hoa thường xuyên trên cầu Nhật Tân chứ không chỉ bắn vào những ngày lễ trọng đại của đất nước.

Khi dư luận phản đối thì một vị quan chức – ông Phan Đăng Long, Phó trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Hà Nội giải thích:

“Biết đâu, những người nghèo họ cũng khao khát được xem bắn pháo hoa, những lúc thưởng thức bắn pháo hoa giúp họ quên đi cái nghèo, cái khó, những cái vất vả luôn đeo bám cuộc sống của họ bấy lâu nay.”

Cả sự vui vẻ nhố nhăng lẫn sự chán nản, thất vọng đều làm tiêu mòn nguyên khí quốc gia.

Nguyên khí quốc gia bị hao mòn và có thể dẫn tới chỗ mất nước
Nguyên khí quốc gia bị hao mòn và có thể dẫn tới chỗ mất nước

Những người cầm quyền ấu trĩ, dốt nát hay thờ ơ vô trách nhiệm, hay thậm chí chủ tâm cứ để mọi sự tự phát phát triển để dân chúng dần dần mất gốc và bại hoại cả thể xác lẫn tinh thần cho dễ cai quản, lèo lái? Tôi chưa kết luận là cái nào. Nhưng dù thế nào thì hậu quả của nó cũng là có hại vô cùng.

Và cái nguy hại mang vẻ rất riêng của nó là: một quá trình mất nước từ từ khiến đa số không quan tâm.

Các triều đại phong kiến xưa cũng như các nước đế quốc trong thời kỳ tìm đất thực dân, nhìn chung, họ khuất phục các dân tộc khác bằng vũ lực, sau đó mới nô dịch bằng văn hoá, tinh thần; tuy nhiên lịch sử cũng cho thấy nó có thể diễn ra bằng một số con đường khác.

Nhà thơ Inrasara (Việt Nam nhìn từ huyền thoại ít được biết đến, Tạp chí Nghiên cứu và phát triển số 3 – 4/2015) cho rằng quá trình mở cõi của người Việt về phía Nam được tiến hành bằng cả hai phương thức: bằng gươm và bằng mỹ nhân.

Ngoài Huyền Trân công chúa, về sau còn có các công chúa khác như Ngọc Khoa, Ngọc Vạn tiếp bước ‘mượn màu son phấn đền nợ Ô, Ly’, góp phần hoàn tất quá trình Nam tiến của người Việt.

Nhưng rõ ràng người Việt chỉ thực hiện được điều này bởi có những ông vua Chăm ham sắc (và coi thường nhân dân) đến độ đánh đổi cả lãnh thổ quốc gia.

Sự đồi bại về văn hoá và tinh thần của người Việt Nam hôm nay, thiết nghĩ là đã vô hình tạo điều kiện để nhà cầm quyền Bắc Kinh thôn tính bằng sức mạnh mềm.

Để phân tích tìm ra nguyên nhân và hậu quả các hiện tượng trên cần có sự khảo sát, nghiên cứu kĩ hơn. Tuy nhiên, một điều có quy luật là: Nước mất nhưng văn hoá, tinh thần còn thì vẫn có điều kiện để khôi phục độc lập.

Nhưng mất văn hoá, mất tinh thần dân tộc là mất gốc, dù hiện tại chưa mất nước nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ mất nước rất cao.

Các bài viết liên quan:
Đất nước của những kẻ lười
10 đặc điểm của người Việt

Đọc thêm về các vấn đề thời cuộc đáng suy ngẫm tại chuyên mục Chuyện thời cuộc của Web Nhà Kua.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s